Cuma, Nisan 23, 2021

İşletim Sistemi Nedir, Nasıl Çalışır? İşte 8 Yerli İşletim Sistemi

İşletim sistemi nedir? Bu sualden evvel bilgisayarı kısaca öğrenmeliyiz. Bilgisayar ekipman ve yazılımın muhteşem sentezi ile ortaya çıkan bir elektronik aygıttır. Elimize alabildiğimiz somut mahsuller olan ekipmanlar, gerçeğinde tek başlarına pek işe haylazlar. Onların birbirleriyle geçimli ve bütün performanslı çalışmasını sağlayan yazılımlarıdır. Programlama dilleri ile yazılan yazılımlar, ekipmanları çalıştırır peki yazılımları ne çalıştırır? Natürel ki işletim sistemi. 

Yazılımların çalışma anlamında bir cins kaynak arama vardır ve işletim sistemi de bu kaynakların en ideal biçimde paylaştırılmasına imkân tanır. Belirli kaideler dahilinde yazılımların teçhizatlarla, kullanıcıların da hem ekipman hem de yazılımlarla irtibatını sağlarlar.

işletim sistemi çeşitleri

Yukarıyada da kavrayacağınız üzere işletim sistemi hem kullanıcı ile bilgisayar arasındaki köprü misyonunu üstlenir hem de ekipman ve yazılımların hareketlerine idarer. Diyebilirsiniz bu işletim sistemi de yazılım, nasıl oluyor da bilgisayarı idarıyor diye. İşletim sisteminin kodları, olağan yazılımlardan çok değişik algoritmayla çalışır.

İşletim sistemi algoritmaları, öteki yazılımlara göre ekipmanlara dolaysız ulaşım yetkisi vardır. Olağan yazılımlar bilgisayarda ‘ ’kullanıcı modu ’ ’ User mode ile gezerken işletim sistemi ‘ ’idareyici modu ’ ’ Supervisor mode ile gezer. Bu çekirdek mod da işletim sistemine bütün yetki sağlar. Mesela operasyoncular lüzumu olan yazılım kodları için işletim sistemine ileti yollar. İşletim sistemi de gereken yazılımı harekâtçıya yönlendirir.

İşletim sistemi nasıl çalışır?

işletim sistemi fiyatı

İşletim sistemi idareyici modda çalıştığı için bilgisayardaki tüm yazılımlara hükmederek onları yönlendirir. Bu hükmetmek iki cinsli olur. Kaynak yönetimi Resource management ve kodların soyutlandığı tabaka. Operating system abstraction layer

Kaynak yönetimi: İşletim sistemine gerçeğinde en çok burada iş düşüyor. Ekipmanlar arası kaynak tüketimi hakimiyet edilirken aynı zamanda kaynakların en bereketli kullanılması için çalışma yapılıyor. Misal verecek olursak diyelim ki ekran kartı ve harekâtçı aynı anda yazılım yardımı isteği bildirdiler. İşletim sistemi hemen tahlil yaparak makûs gidişatta olan ekipman hangisi ise evvel onun isteğini yanıtlıyor.

Kodların soyutlandığı tabaka: Bu tabaka gerçeğinde biz kullanıcıları etkileyen tabaka. Bilgisayar dilinden kavrayamayacağımız için işletim sistemi kodları soyutlayarak ekrana öyle yansıtıyor. Başka Bir Deyişle misallendirecek olursak GTA 5 ’i indirdik ve açılması için tıkladık. Bu vakit zarfında arka tasarıda binlerce kod çalışırken biz yalnızca oyunun açılma ekranını görüyoruz. 

İşletim sistemi o an ekipman parçalarının isteklerine yazılımsal yanıt verirken bize de soyutlanmış kodlardan özel bir tabaka oluşturarak bekleme ekranını gösteriyor. Böylece hem kaynak idaresini hem de soyutlandırılmış tabakayı yaparak aynı anda iki güçlü vazifeyi yerine getirmiş oluyor.

İlk işletim sistemi ne zaman geliştirildi? Size 55 sene evvel desek…

işletim sistemi bilgisayara kurmak

Evet, yanlış okumadınız. İlk işletim sistemi bundan bütün 55 sene evvel başka bir deyişle 1964 senesinde IBM tarafından üretildi. Fotoğrafı ismiyle IBM System/360 Operating System olan işletim sistemi, ticari bilgisayarların lüzumu istikametinde üretilmişti. O senelerde bir işletim sisteminin üretilmiş olması öyle güçtü ki IBM, bu işletim sistemi için geçimli değişik ekipmansal parçalar da üretmek zorunda kalmıştı. O zamanların bilgisayarları bu sistemi çalıştıramıyordu.

IBM, bu işletim sistemi için bir tanesi NASA için özel imal olmak üzere toplamda on dört model üretip piyasaya sürdü. Satış rekorları kıran işletim sistemli bilgisayarlar, sekiz tane 16 bitlik değişmez diske sahipti. Özellikle büyük firmaların siparişlerine yetişemeyen IBM ilerleyen senelerde System/360 Operating System ’in 30, 40, 50, 60, 62 ve 70 olmak üzere toplam 6 değişik versiyonunu geliştirerek piyasaya sürdü.

IBM System/360 ’ın teknik özellikleri:

8-bit bayt genişliği Kendisini adresleyebilen bayt özelliği 32-bit niteliğinde kelimeler İki operasyonu bitiren arimetrik özelliği Mikro kod yardımı sayesinde ticaret bilgisayarı olarak kullanılabilmesi IBM Akış Noktası Yapısı IEEE754-1985 EBCDIC özelliklerin sıralanması 16 adet 32-bit değişmez disk 64-bit programlama yardımı sunan harekâtçı Yazıcı ve kart okuyucu yardımı sağlayan arka oturum Yazılabilir 8-bit kod yardımı

IBM System/360 ’ın sahip olduğu teknik özellikler o zamanlar devrim kalitesindeydi. Belki şu anda okuyunca bunlar mı devrim yapmış diyebilirsiniz lakin bu sistem o zamanların süper bilgisayarı idi. Alttaki maddeler ilk versiyonu özelliklerine aittir.

Öğreniyoruz bir hayli terimi kavramadınız dahi lakin kavrayamadığımız bu bilgisayar o zamanlar NASA tarafından kullanılıyordu. IBM ’nin 360 işletim sistemi gelişmiş özellikleriyle teknolojiye istikamet verdi.
IBM 360 işletim sistemi kısa geçmişi

İlk başta orta ölçekli bilgisayarlar için üretilen işletim sistemi 360 OS360 piyasadaki hiçbir bilgisayarda çalışmayınca yerine düşük versiyonu ‘ ’Temel İşletim Sistemi 360 ’ ’ BOS360 geçmiştir. Sonradan IBM tarafından üretilen bilgisayarlarla tekerrür piyasaya sunulan IBM 360, sonradan aldığı aktüellemeler ile teyp operasyona ve disk operasyona sistemi yetisi kazanmıştır.

Günümüzün en çok kullanılan işletim sistemleri hangileri?

işletim sistemi öğrenme

Bildiğiniz gibi günümüzde hem mobil hem de bilgisayar olmak üzere onlarca işletim sistemi mevcut. Ama bunların çoğu tamamen sarih kaynak kodlu olan Linux kullanıyorlar. Fakat buna karşın en çok kullanılan işletim sistemi Android olarak gözüküyor.

En çok kullanılan işletim sistemleri:

Android: %40.39 Windows: %35.01 iOS: %14.13 OS X: %5.59 Özel işletim sistemi: %2.75 Linux: %0.79

Bu liste dışında giyilebilir teknoloji, televizyon ve arabalar için üretilen işletim sistemleri de mevcut. Uslu saatler için geliştirilen WatchOS da bunlardan birisi. İsviçre merkezli şöhretli saat şirketi tarafından geliştirilen WatchOS, Bluetooth gibi ehemmiyetli teknik özelliklere sahip. Ayrıca uslu televizyon takviyeyi de sunan AmigaOS da çekirdek kodlarındaki yüksek performans yardımı, oldukça seçim nedeni oluyor. 

Şöhretli elektrikli araba markası Tesla ’nın taşıtlarında kullandığı ve otomatik kaptan yardımı veren işletim sistemi Tesla Model OS ’u ve Apple ’ın özel geliştirdiği macOS ’u da unutmamak gerek.

Türkiye ’de geliştirilen 8 yerli işletim sistemi:

işletim sistemi indir

Özellikle yerli yapımı takip etmeyenlerin doğru bildiği ama gerçeğinde yanlış olan bir şey var ki yerli işletim sistemine sahip olmamamız. Bu tamamen yanlış zira ülkemizde bilgisayar mühendislerimiz tarafından geliştirilmiş oldukça fazla işletim sistemi var. Bunlardan en popüler olan TÜBİTAK tarafından geliştirilen ve kamu müesseselerinde kullanılan Pardus.

Archman Linux:

yerli işletim sistemi

Linux tabanlı geliştirilen Archman, gönüllü yazılımcılar tarafından geliştirilmesinden dolayı durmadan aktüellenmektedir. Masaüstü olarak Xfce ve KDE kullanılan Archman Linux, özellikle öteki yazılımcıların çalışma etrafı olarak kullanılıyor.

Mebis Linux:

işletim sistemi kurma

Mebis Linux, Ulusal Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen ve Linux altyapısı ile Archman tabanı kullanan yerli işletim sistemidir. Masaüstü olarak Windows ’a yakınlığıyla öğrenilen Cinnamon kullanılıyor. Ayrıca Mebis Linux WPS Office uygulamalarını destekliyor.

Milis Linux:

işletim sistemi indir

Çekirdeğinde Linux kullanan Milis Ulusal işletim sistemi Linux, henüz ilk versiyonuyla yayınlanmış olmasına karşın yazılımcıların seçim ettiği sistem haline geldi. 

Pisi Linux:

işletim sistemi nasıl çalışır

2013 tarihinde Pardus ve Pisi Linux tek sistem olarak geliştiriliyordu ama Pardus bölünce Pisi Linux tek başına kaldı. Bir grup gönüllü yazılımcı tarafından sahiplenilen Pisi Linux, 4 Kasım 2014 ’de ilk versiyonuyla yayınlandı. Pardus ’un altyapı değiştirmesine tepki göstereyen yazılımcılar Pisi Linux ’u geliştirmeye devam ediyorlar.

GIBUX:

işletim sistemi ayarları

GIBUX, Kazanç Yöneti Başkanlığı tarafından geliştirilen ve ilk kamu müesseselerinde kullanılan yerli işletim sistemi özelliğini taşıyor. Projenin bilgileri paylaşılmadığı için hakkında pek bilgi yok. Nisan 2013 ’de gün suratına çıkan GIBUX şu anda 10 bin 182 kamu bilgisayarında ve 102 kamu sunucularında kullanılmakta. Hipotezlere göre GIBUX, defineye Windows lisanslarının iptalinden dolayı 130 milyon TL tasarruf ettirdi.

Turkix:

işletim sistemi güncelleme

Mandrake tabanlı Türk ve Azerbaycan Türkü yazılımcılar tarafından geliştirilen Turkix ’in ilk versiyonunun ismi ‘ ’Bismillah! ’ ’ olarak tanıtıldı. 31 Mayıs 2004 tarihinde yayınlanan yerli işletim sistemi Yardımı Da vermekte. En son Aralık 2008 ’de 10.0 versiyonu yayınlanan Turkix ’in yeni versiyonunun ne zaman geleceği net değil.

Gelecek Linux:

işletim sistemi çeşitleri

Red Hat tabanını kullanılarak esasları 1998 senesinde Görkem Çetin tarafından atılan Gelecek Linux, o zamanlar bir hayli üniversite dahil özel firmalar tarafından kullanılmıştı. Yerli işletim sistemi yazmak isteyen Çetin, işi sıradan büyütmüştü.Gelecek Linux o kadar gelişmişti ki sonunda bundan rahatsız olan Windows, yerli işletim sistemimize dava açmıştı. 

Rekabet Heyeti tarafından da soruşturma altına alınan Gelecek Linux, hem açılan duruşmalar hem de devlet tarafından geçirilen soruşturmalara daha fazla katlanamayarak kendini feshetti. Gelecek Linux hala daha yerli işletim sistemleri arasında en iyi geliştirilen ve para kazandıran sistem olarak liderliğini sürdürüyor.

Pardus:

bilgisayar parçaları

İlk versiyonu 27 Mayıs 2005 tarihinde yayınlanan Linux/Debian tabanlı Pardus, TÜBİTAK ’a bağlı ULAKBİM tarafından geliştiriliyor. Temelleri 2003 senesinde atılan yerli işletim sistemimiz fotoğrafı olarak devletimiz tarafından da tanınmış ilk yerli işletim sistemi olma özelliğine sahip. Pardus Topluluk Versiyonu ve Pardus Müessesesel olmak üzere iki değişik versiyonu bulunan yerli işletim sistemi hala daha faal olarak kullanılıyor.

Pardus şu anda Ulusal Korunma Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Türk Silahlı Güçleri gibi kamu müesseseleri tarafından kullanılmakta. Yerli işletim sistemi aktüellemeler alarak günden güne büyümeye devam ediyor. Pardus işletim sisteminin idaresini yapmak da oldukça basit olduğu için oldukça fazla yurttaş tarafından topluluk versiyonu kullanılıyor.

sizlere bilgiyumagi.com farkıyla sunulmuştur

Related Articles

L ’Oréal Magic Shampoo Görünmez Kuru Şampuan saçları ağırlaştırmadan ferahlatıyor

Saçların en ferah anı, duştan çıktığımız andır. Fakat gün içinde her zaman duş almak o kadar kolay olmaz. L ’Oréal Paris, böyle anlar için geliştirdiği...

Staycation nedir işte size tertemiz bir tatil akımı

Her yıl dostlarınızla, sevgilinizle veya ailenizle aylar evvelinden yaptığınız tatil programları bu yıl size de cazip gelmiyor mu? Belki bütçenizi erken tamamladınız belki de...

Kemik iliği nakli hangi hastalara yapılır?

sizlere bilgiyumagi.com farkıyla sunulmuştur

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Stay Connected

21,792BeğenenlerBeğen
2,506TakipçilerTakip Et
0AboneAbone Ol
- Advertisement -

Latest Articles

L ’Oréal Magic Shampoo Görünmez Kuru Şampuan saçları ağırlaştırmadan ferahlatıyor

Saçların en ferah anı, duştan çıktığımız andır. Fakat gün içinde her zaman duş almak o kadar kolay olmaz. L ’Oréal Paris, böyle anlar için geliştirdiği...

Staycation nedir işte size tertemiz bir tatil akımı

Her yıl dostlarınızla, sevgilinizle veya ailenizle aylar evvelinden yaptığınız tatil programları bu yıl size de cazip gelmiyor mu? Belki bütçenizi erken tamamladınız belki de...

Kemik iliği nakli hangi hastalara yapılır?

sizlere bilgiyumagi.com farkıyla sunulmuştur

Terör sponsorları Fenerbahçe forması yaktı!

20:10 sizlere bilgiyumagi.com farkıyla sunulmuştur var meta = document.createElement('meta'); meta.name = "referrer"; meta.content = "no-referrer"; document.getElementsByTagName('head').appendChild(meta); ...

Gebelikte cinsel ilişkinin yararları neler doğum kasılmalarını başlatır!

Gebelikte cisel ilişkinin yararları neler? Gebelikte cinsel ilişkiye girmek doğru mudur? Gebelik yarıyılında genelde çiftler birbirlerinden uzak durur. Peki bu doğru mudur? Merak edilen...
Araç çubuğuna atla